OKULLARDA GIDA GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ

            İl Tarım Müdürlüğümüzce Gıda Güvenliği ve Kalitesine yönelik bilinci geliştirmek,   Alo Gıda 174 tanıtımını yapmak, toplum sağlığını korumak ve fast food alışkanlığının önüne geçilmesini sağlamak için okullara yönelik  eğitim ve bilgilendirme toplantıları yapılması planlanmış olup 22/04/2011 tarihinde Valilik oluru ile ekte belirtilmiş okullara 25/04/2011 tarihinde eğitime başlanmış olup ilk eğitim dönemi 27/05/2011 tarihi itibariyle bitirilmiştir. Eğitim, öğretmen ve öğrencilerden oluşan 5272 kişilik grubun katılımıyla amacına ulaşmıştır. Bu eğitimlerde, İl Müdürlüğümüzden İl Müdürümüz Murat YILDIZ, Kontrol Şube Müdürümüz Mehmet AYDIN, Ziraat mühendisi Halil KIZILDEMİR, Gıda Mühendisi Yusuf Emre GEZMİŞ katılım sağlamış, uzman konuşmacı olarak  Gıda Mühendisi Nazlı ŞİMŞEK görev almıştır. Slayt gösterisi ve video eşliğinde öğrencilere güvenilir gıda ve sağlıklı beslenme ile ilgili bilgi verilmiştir. Kişisel temizlik ve hijyen, tüketilen ürünlerin etiket bilgileri, sağlıklı ve dengeli beslenme, obezite ile mücadele için yapılması gerekenler, üzerinde durulan konulardır. "En iyi denetçi son tüketicidir" vurgusu yapılmıştır.Eğitimlerimizde Gıda Mühendisi Nazlı ŞİMŞEK tarafından şu konular üzerinde durulmuştur:

 GÜVENİLİR GIDA

Her türlü bozulma ve çeşitli hastalıklara yol açan etkenlerden arındırılarak tüketime uygun hale getirilmiş gıdadır. Güvenilir Gıdalar, raf ömrü süresince insan sağlığını tehlikeye atacak riskleri taşımayan gıdalardır. Güvenli olmayan gıdaların insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri her  zaman kısa sürede görülmez. Kanser vakaları ve genetik bozukluklar gibi uzun zaman içinde ortaya çıkabilen çok önemli sonuçlar vardır.

GIDA KAYNAKLI TEHLİKELER

•         FİZİKSEL TEHLİKELER

•         KİMYASAL TEHLİKELER

•         MİKROBİYOLOJİK TEHLİKELER

FİZİKSEL TEHLİKELER; gıda maddelerinde bulunmaması gereken taş, toprak, cam, kemik, metal gibi her türlü yabancı maddelerdir.

KİMYASAL TEHLİKELER; hatalı ve bilinçsiz olarak kullanılan veteriner ve zirai ilaç kalıntıları; çevresel kaynaklardan bulaşan kimyasallar ve ağır metaller; hatalı ambalaj materyalinden kaynaklı kimyasal bulaşmalardır.

MİKROBİYOLOJİK TEHLİKELER; Mikroorganizmalar gözle görülmeyen canlılardır ve ellerimizde , vücudumuzda ve çevremizde doğal olarak bulunurlar. Bu canlılar uygun koşullarda önemli sağlık riskleri oluşturabilirler ve gıda maddelerinin hızla bozulmalarına ve hastalık etmenlerinin insanlara bulaşmasına yol açarlar. Mikroorganizmalar çok kolay bir biçimde başka ortamlara bulaşabilme özelliğine sahiptirler. Bu nedenle, kendileri ile temas eden alet, ekipman, el ve hatta zaman zaman hava akımı yoluyla farklı ürünlere taşınarak sağlık riskleri yaratırlar. Son yıllarda yaşanan kuş gribi örneğinde olduğu gibi. Bu çapraz bulaşmayı önlemek amacıyla; gıda ile ilgili yaptığımız her işte; başta ellerimizin temizliğini sağlamak üzere; gıdaya farklı ortamlardan mikroorganizmaların taşınmasını önlemek için her türlü önlemi almalıyız. Mikroorganizmaların çoğu sıcağı ve nemli ortamları sever. Bu nedenle beslenmemizde vazgeçilmez olan et, süt, yumurta gibi ürünler mikroorganizmalarında sevdiği ürünlerdir. Zararlı mikroorganizmaların insan sağlığını olumsuz etkilemeleri için bozulma belirtileri göstermeleri gerekmez. Kimi zaman görünüşü ve tadı son derece normal olan gıdalar ciddi sağlık riskleri oluşturabilirler.

MİKROORGANİZMALARLA MÜCADELE

•         Kişisel Hijyen ve Temizlik

•         Çapraz Bulaşmanın önlenmesi

•         Temizlik ve Sanitasyon

•         Haşere kontrol yöntemleri

Gıdaların üzerinde bulunabilecek mikroorganizmaların üremelerinin engellenmesi 4 ^o C olan buzdolabı sıcaklığında yavaşlamakta; - 18 ^o C olan derin dondurucu sıcaklığında durmaktadır. Soğukta muhafaza  gıdaları güvende tutmanın önemli koşullarından biridir. Doğru sıcaklıkta ve yeterli sürede pişirmeyle mikroorganizmalar öldürülmektedir. Etler kırmızı kalmayana kadar, yumurta ise beyazı şeffaflığını yitirinceye kadar ( katılaşma ) pişirmek mikroplardan arındırmak için yeterlidir.

SOKAKTA GIDA GÜVENLİĞİ

•         Seyyar satıcıların sattıkları köfte, kokoreç, midye gibi ürünlerin satışının her türlü riske açık olduğu unutulmamalıdır.

•         Bakımsız, pis görünümlü restoran ve lokantalarda  hijyen ve temizlik anlayışının çok düşük seviyelerde olduğu bilinmelidir.

•         Restoranlarda ortamın temizliği; çevrede haşere olup olmadığı; servis yapan kişilerin el, yüz ve kılık kıyafetlerinin temizliği ile restoran tuvaletlerinin temizliği, lavabolarda sıvı sabun bulunması gibi kriterler servisin güvenli olup olmadığına dair çok önemli ipuçları verir.

•         Fast food alışverişinde bir seferde tüketilecek miktarda ürün alınmalı ve alınan ürünler en fazla 2 saat içerisinde tüketilmelidir.

•         Piknik yapılacağı zaman; yıkanması gereken tüm sebze, meyve ve salata malzemesi evde yıkanarak taşınmalı veya piknik alanında akarsu ile yıkanmalıdır.

•         Yolculuk sırasında; yiyecek ve içeceklerin araçta taşınması tercih edildiğinde mutlaka ürünün gerektirdiği soğuk koşullar sağlanmalıdır.

•         Çocukların okullarına hazırlanacak beslenme paketlerinde ya bisküvi, kurabiye gibi kuru ve kolay bozulmayan ürünler hazırlanmalı ve ya  peynirli, et ürünlü sandviçlerin soğuk muhafaza koşulları yaratılmalıdır. İçecek olarak hazır ambalajlı, bir içimlik meyve suyu, nektar, ayran v.b. Tercih edilmelidir.

Açık büfe ve kahvaltılarda; ürünler tabağa alınırken, aynı ürünleri başkalarının da tüketeceği unutulmamalıdır. Bu amaçla;

     * Ürünlerin içerisinde yer alan servis amaçlı çatal, kaşık, bıçak vb. gereçler diğer bir ürünün içine daldırılmamalıdır.

     * Asla ürünlerin üzerine doğru öksürülmemeli ve aksırılmamalı saç da dahil olmak üzere yabancı madde düşmemesi için maksimum özen gösterilmelidir.

  *  2 saati aşkın oturulduğunda, yeni ürün almak için temiz tabak alınmalıdır.                          

ALIŞVERİŞTE GIDA GÜVENLİĞİ

•         Gıda maddelerinin(yaş meyve ve sebze hariç) ambalajlı ve etiketli bir biçimde satışa sunulması yasal zorunluluktur. Açıkta, sokakta, Pazar yerlerinde dökme olarak satılan, üreticisi ve özellikleri belli olmayan ürünler satın alınmamalıdır. Mutlaka ambalajlı, etiketli, üreticisi ve markası belli olan ürünler satın alınmalıdır.

•         Ambalaj üzerinde T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nca verilen üretim izninin tarih ve sayısı kontrol edilmeli, kayıt dışı ürünler tüketilmemelidir.

•         Etiket bilgileri dikkatle okunmalıdır. Kimi ürünlerde bazı yaş grupları için ve gıda alerjisinden kaynaklanan durumlar için önemli uyarı ve bilgilendirmeler vardır.

•         Isıl işlem görmemiş süt ve sütlerden üretilen peynir, tereyağı, krema gibi ürünlerin insan sağlığını tehdit eden mikroorganizmaları içerme olasılıkları çok yüksektir. Bu ürünler pişirilmeden tüketilmemelidir.

•         Kasap ve marketlerde dökme halde hazır kıyma satışı yasal değildir. Bu ürünler sadece ambalaj içerisinde marka ve etiket bilgileri tam olması halinde satılabilir.

•         Ambalajı yırtılmış, bozulmuş ve koruyuculuğu kalmamış ürünler satın alınmamalıdır.

•         Dondurulmuş ürünler alışverişin sonunda alınmalı; eğer hemen tüketilmeyecekse çözülmeden eve ulaştırılarak hemen buzluğa yerleştirilmelidir.

•         Dondurulmuş gıdalarda şekil bozuklukları çözülüp yeniden donmanın göstergesi olabilir. Bu tür ürünler satın alınmamalıdır.

•         Oda sıcaklığında satışa sürülen pastörize sütler, yoğurtlar satın alınmamalı ve satıcı uyarılmalıdır.

•         Satın alınan gıda maddeleri böcek ilacı, naftalin gibi toksik maddelerle, deterjan gibi temizlik maddeleri ile birlikte taşınmamalı; temasları kesin olarak engellenmelidir.

•         Kutusunda şişkinlik, sızma oluşmuş olan konserve gıdalar satın alınmamalıdır.

SOFRALIK TUZLAR, İYOTLU TUZ

Ülkemizde; çocuklarda iyot eksikliği nedeniyle zeka geriliği vakaları oldukça yaygındır. Önlenebilir zeka geriliği; bebeklik ve küçük çocukluk döneminde yeterli iyot alınımının sağlanması ile tamamen önlenebilmektedir.

Bu Eğitimler Merkez İlçede başlamış olup 2011-2012 eğitim sezonunda Merkez İlçeyle birlikte Malazgirt, Bulanık, Varto, Hasköy ve Korkut ilçelerinde bulunan tüm okullara yönelik olarak yapılmaya devam edilecektir.